سید محمد طاهریمقدم معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه ایلام، در اولین نشست تجربه نگاری مهار آتش سوزی جنگل های بلوط ایلام، اظهار داشت: هدف از برگزاری این نشست بررسی مسئولیت اجتماعی توسط دانشگاه ایلام به عنوان قطب علمی استان و دانشگاه مادر است.
معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه در این جلسه با تأکید براینکه دانشگاه باید در حل مسائل و مشکلات جامعه، به ویژه چالشهای زیستمحیطی، نقش مؤثری ایفا کند، گفت: مشکلاتی چون آتشسوزی جنگلها و بیابانزایی در استان ایلام از جمله این موارد هستند، این مسائل بهطور جدی نیازمند توجه و اقدام هستند و دانشگاه آماده است تا در این زمینهها ورود کند.
طاهری مقدم تصریح کرد: علاوه بر مسائل زیستمحیطی، مسائل اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی نیز تحت رصد قرار دارند و دانشگاه بهدنبال انجام اقدامات علمی برای حل این چالشهاست.
معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه ایلام در ادامه با بیان اینکه این نشست با همکاری سازمانهای مختلف شامل منابع طبیعی، محیط زیست، هیئت کوهنوردی و نهادهای غیر دولتی برگزار شد، گفت: همچنین با کمک آقای نورمحمدی، مستندساز برجسته، درصدد تهیه مستنداتی درباره این مسائل هستند.
معاون دانشگاه ایلام از برنامهریزی برای تهیه مستنداتی در زمینه بررسی و ریشهیابی آتشسوزیها و چگونگی مهار آنها خبر داد و افزود: این نشست به عنوان یک فرصت برای تبادل تجربیات و تحقیقات و همچنین همکاریهای بین نهادها معرفی شد.
وی گفت: این پژوهشها در حال انجام است و نتایج مشخصی را به همراه خواهد داشت. ما به دنبال تجربهنگاری از این نشست هستیم که حاصل زحمات دوستان به شکل مستند در اختیار ما قرار میگیرد.
طاهری مقدم افزود: این اطلاعات با نشستهای علمی ادغام خواهد شد و ما ریشههای آتشسوزی، چگونگی مهار آن و پیامدهای مربوطه را رصد و تحلیل خواهیم کرد. قطعاً با بررسی و شناخت ریشههای یک موضوع، میتوان راهکارهای مؤثری برای حل آن ارائه داد.
معاون دانشگاه ایلام خاطرنشان کرد: نتایج این پژوهشها نهتنها به وزارت علوم ارائه خواهد شد، بلکه به مسئولین استانی نیز منتقل میشود.
وی تصریح کرد: هدف از این همکاری، ایجاد یک شبکه مؤثر بین دانشگاه، سازمانهای غیردولتی، هیئتهای کوهنوردی و دستگاههای اجرایی مانند محیط زیست و منابع طبیعی است.
وی در پایان تأکید کرد: همه ما باید با همکاری یکدیگر خدمتهایی به استان و میهنمان داشته باشیم و این جلسات زمینهساز تحقق این هدف است.
فعالان محیط زیست از چالش ها و تجربیات خود گفتند
بهزاد حماسی، فعال زیستمحیطی و موسس باشگاه فرهنگی ورزشی رهنوردان در گفتگو با خبرنگار تسنیم در خصوص مهار آتشسوزیها گفت: پس از آتشسوزی اخیر در منطقه گچان خوشبختانه به دلیل حضور گسترده مردم و دوستداران طبیعت، تیم ما دیگر نیازی به اعزام نداشت.
وی افزود: ما یک گروه مهار آتش متشکل از افراد ماهر و با تجربه داریم که با ابزارهای خریداریشده از بودجه باشگاه آماده به کار هستند. این گروه معمولاً بهصورت آمادهباش همیشه فعال است و زمانی که آتشسوزی رخ میدهد، بلافاصله فراخوانی صورت میگیرد و تعداد 5 تا 15 نفر به منطقه اعزام میشوند.
هواسی گفت: تیم ما دارای سه دستگاه ماشین آفرودی و حدود 8 عدد تجهیزات آتشنشانی است و همچنین، چهار کوله آبپاش و نزدیک به 20 عدد 20 لیتری برای تأمین آب در مناطق آسیبدیده تهیه کردهایم. این آب به ما کمک میکند تا هم زحمت دوستانی که در خاموش کردن آتش فعالیت دارند، را تسهیل کنیم و هم برای پایش و تثبیت منطقه بعد از خاموش شدن آتش استفاده کنیم.
مدیریت منابع طبیعی نیازمند همکاری و همکاری همگان است
وی به چالشهای موجود در مدیریت منابع اشاره کرد و گفت: این اقدامات نیازمند همکاری و همیاری است و امیدواریم با عزم جمعی بتوانیم مشکلات موجود را حل کنیم.
این فعال زیستمحیطی در ادامه با اشاره به اهمیت پایش و تثبیت مناطق آتشزده، گفت: ما میتوانیم بعد از خاموش کردن آتش، برای پایش و تثبیت منطقه اقدام کنیم. اما متأسفانه هنوز چالشهایی وجود دارد. یکی از اصلیترین مشکلات، عدم آموزش صحیح به طبیعتگردان است. گرچه مردم حق دارند از طبیعت بهرهمند شوند، اما اگر آموزشهای لازم ارائه شود، احتمال وقوع آتشسوزیها کاهش خواهد یافت.
وی همچنین خواستار همکاری رسانهها شد و گفت: رسانه ها می توانند نقش مؤثری در آموزش طبیعتگردان ایفا کند. باید اطمینان حاصل کنیم که افرادی که به طبیعت مراجعه میکنند، در حفظ و احیای آن کوشا باشند.
هواسی در ادامه به فصل گرما و افزایش تعداد طبیعتگردان اشاره کرد و خواستار احتیاط بیشتر شد و گفت: در این فصل، مردم معمولاً به مناطق جنگلی برای یافتن سایه و خنکی میروند و از مردم درخواست دارم که از روشن کردن آتش خودداری کنند و به جای آن میتوانند در روشهای ایمنتر، از طبیعت لذت ببرند.
وی همچنین تأکید کرد: فرهنگ نادرستی که در مورد روشن کردن آتش برای تهیه چای رایج شده، میتواند به وقوع آتشسوزیها منجر شود. اگر افراد رفتارهای ایمنتری را در پیش بگیرند، میتوانیم بهطور قابلملاحظهای از وقوع آتشسوزیها جلوگیری کنیم.
هواسی ابراز امیدواری گفت: از تمامی مردم میخواهیم که در این زمینه همکاری کنند تا به حفظ طبیعت و جلوگیری از آتشسوزیها کمک کنیم.
باید حافظ منابع طبیعی باشیم
محمد کرمی از دیگر فعالان محیط زیست گفت: ما از طریق گروه کوهنوردی در جریان آتش سوزی ها قرار می گیریم و با حضور در منطقه در صورت صعب العبور نبودن محل آتش سوزی با کمک خودروهای منابع طبیعی جهت اطفا حریق اقدام می کنیم و در غیر این صورت باید مسیر را پیاده طی کنیم.
وی با اشاره به حضور و تجربه اش در آخرین آتش سوزی که 20 روز پیش در منطقه بان سرو رخ داده بود اشاره کرد و گفت: بعد از طی مسیری با خودروهای منابع طبیعی و حدود نیم ساعت نیز پیاده روی، آتش را مهار کردیم و تا ساعت پنج صبح در محل آتش سوزی ماندیم تا آثار باقی از آتش سوزی کامل از بین رود.
وی ابراز جهت خاموش کردن آتش را بیل و دمنده عنوان کرد و گفت: ما باید همه حافظ منابع طبیعی باشیم چرا که طبیعت مادر همه ی ما است و ما وارثان جنگل های بلوط هستیم.
چالشهای حفاظت از طبیعت: ناهماهنگی و بیتوجهی به خواستههای فعالان محیط زیست
داریوش همتی از دیگر فعالان محیط زیست ضمن اشاره به چالشها و مشکلات موجود در حفاظت از طبیعت، اظهار داشت: بسیاری از افراد در تعطیلات، به ویژه روزهای پنجشنبه و جمعه، به طبیعت میروند که در این ابن روزها حضور نیروهای حفاظت از منابع طبیعی ضرورت دارد و به نظر میرسد این کار چندان سختی نیست، اما متأسفانه هنوز نیروهای امنیتی در این زمینه اقدام موثری انجام ندادهاند.
وی در ادامه با بیان اینکه متأسفانه در سالهای گذشته، دانش و اطلاعات کافی در زمینه حفاظت از طبیعت به شکل مؤثری منتقل نشده و ما بیشتر با صحبتها و تجربیات شخصی روبهرو بودهایم، گفت: در واقع اطلاعاتی که به ما رسیده عمدتاً از طریق سنتها و تجربیات قبلی است.
همتی گفت: یکی از بزرگترین مشکلات ما، نبود هماهنگی و ساماندهی مناسب است. به عنوان مثال، در مواقع آتشسوزی، بسیاری از افراد به صورت دلی و خودجوش اقدام به مهار آتش میکنند، اما هیچ نظم و ترتیبی در این زمینه وجود ندارد.
وی همچنین به نقش فضای مجازی اشاره کرد و گفت: متأسفانه، گروههای محیط زیستی که توسط خود جوانان تشکیل شده، غالباً در شناسایی و همکاری با نهادهای مسئول ناکام هستند. این نهادها میتوانند نقش مهمی در حفاظت از طبیعت داشته باشند، اما ارتباطات و همکاری میان آنها و دوستداران محیط زیست و طبیعت هنوز ناکافی است.
همتی خواستار اقدام جدیتر نهادهای مسئول و همکاری بینسازمانی شد تا بتوان به بهبود شرایط حفاظت از محیط زیست کمک کرد و با اشاره به چالشهای موجود در حفاظت از طبیعت،گفت: متأسفانه نهادهای مسئول در شناسایی و حمایت از دوستداران طبیعت موفق نبودهاند. در سال گذشته، افراد زیادی به منظور محافظت از طبیعت و خاموش کردن آتشها وارد عمل شدند، اما با گذر زمان، تعداد این افراد کاهش یافته است.
وی ادامه داد: به دلیل عدم توجه به خواستههای فعالان محیط زیست و ناهماهنگیهایی که در این فعالیتها وجود دارد، بسیاری از این افراد ناامید میشوند و احساس میکنند که اقداماتشان فایدهای ندارد.
وی افزود: معمولاً آتشسوزیها در مناطقی اتفاق میافتد که ارتباطات موبایل ضعیف است و در این شرایط، هیچ کس وجود ندارد که بتواند اطلاعات دقیقی درباره شدت آتش ارائه دهد. این بیمدیریتی و عدم سازماندهی مناسب به مشکلاتی دامن میزند که از آسیبدیدگی ناشی از ناهماهنگیها نیز مثال بارز آن است.
همتی تأکید کرد: تجربه شخصی من در سال گذشته نشان میدهد که افراد به سادگی آسیب میبینند. به عنوان مثال، من سال گذشته در یک حادثه از ارتفاع افتادم و دچار آسیب شدم. اما نکته مهم این است که تنها حضور در محل کافی نیست و نیاز به گروههای پشتیبانی و هماهنگی داریم.
وی همچنین به یک آتشسوزی در منطقه ایوان اشاره کرد و گفت: در سالهای گذشته آقای حیدری فعال محیط زیست با اقدامات خود موفق به مدیریت آن آتشسوزی شدند و نشان دادند که با همکاری و هماهنگی میتوان بر مشکلات فائق آمد. این موضوع باید بهعنوان یک الگو برای دیگر فعالیتها مدنظر قرار گیرد.
همتی با تأکید بر اهمیت همکاری میان نهادها و دوستداران طبیعت، خواستار توجه جدی به نیازها و خواستههای فعالان محیط زیست شد تا از این طریق بتوان به بهبود شرایط حفاظت از طبیعت کمک کرد.
به گزارش تسنیم، ایلام به عنوان یکی از استانهای غربی ایران، با طبیعت بکر و زیبایی که دارد، به نام «عروس زاگرس» شناخته میشود. این استان با جنگلهای بلوط خود، یکی از مناطق طبیعی ارزشمند ایران است، اما متاسفانه در سالهای اخیر، آتشسوزیهای متعددی در جنگلهای بلوط ایلام رخ داده است که باعث تخریب و نابودی بخشهایی از این جنگلها شده است.
آتشسوزیهای جنگلهای بلوط ایلام اغلب ناشی از بیاحتیاطی و سهلانگاری افراد است. این آتشسوزیها نه تنها باعث تخریب محیط زیست و از بین رفتن حیات وحش میشود، بلکه همچنین باعث ضرر و زیان به اقتصاد و صنعت چوب و کاغذ استان نیز میشود.
